Vital Danza
(eerder bekend als Biodanza Vital Development)
Index
Wat is Vital Danza
Vital Danza is mindful dansen; dans- en bewegingsexpressie met meditatieve elementen.   Bij deze dansvorm worden Biodanza-oefeningen en -methodiek geïntegreerd met kennis en technieken van andere lichaamsgerichte stromingen (zoals yoga, Tai Chi, cranio-sacraal therapie), sjamanisme en/of met stem- en klankoefeningen.

Het doel is om je vele mogelijkheden van expressie te (her)ontdekken en te vergroten.   Verder helpt het om lekker in je vel te (blijven) zitten en om je bewust te worden van je lichaamswijsheid.   En vooral om een fijne/leuke tijd te hebben met andere mensen in een creatieve sfeer, en om inspiratie op te doen.
Het eerste deel van de les is activerend. Daarna worden de oefeningen rustiger (meditatie in beweging).
We dansen afwisselend met de hele groep, individueel of met een ander. Hierbij wordt er respectvol omgegaan met ieder's grenzen en mogelijkheden.
We dansen op gevarieerde muziek: van pop tot klassiek, van tropische ritmes tot new age muziek. De keuze van de muziek en de oefeningen wordt mede bepaald door het thema van de les.

Onze communicatie met anderen verloopt voor een groot deel non-verbaal.    Vital Danza speelt in op dit non-verbale deel en daarom wordt er tijdens de les niet gesproken: we drukken ons uit met behulp van onze lichaamstaal. Uitzondering hierop vormen de instructies van de leraar.

Het omzetten van jouw persoonlijke beleving van de muziek in jouw eigen dans, en de interactie met anderen tijdens een deel van de les, heeft ook een psychologisch effect.   Vital Danza triggert expressie op jouw eigen wijze en gewaarwording van jouw lijf in verschillende opzichten. Het helpt je (ook de subtiele) signalen van lichaam en intuïtie te voelen.
Vital Danza bevordert de integratie van lichaam en geest en heeft hierdoor een positief effect op je vitaliteit.   Het samenspel met de andere deelnemers geeft je tevens een andere kijk op onze sociale context in bredere zin: als mens.

Toch schiet elke beschrijving tekort om de diversiteit en diepgang van Vital Danza goed weer te geven: Vital Danza moet je gewoon zelf ervaren!
Voor wie is Vital Danza
Je hoeft niet te kunnen dansen.   Vital Danza is voor iedereen die van muziek en bewegen houdt: voor mannen en vrouwen, in goede of slechtere conditie, lenig of niet lenig, voor dik en dun, voor jong en oud.
Je vindt het wel leuk je verder te ontwikkelen.
Praktische informatie voor deelnemers
  • Gewoonlijk duurt een workshop Vital Danza 1,5 uur voor beginners tot 2 uur voor gevorderden.
  • Alleen toekijken is niet toegestaan: deelnemers moeten zich vrij op hun gevoel kunnen bewegen zonder bekeken c.q. beoordeeld te worden.
  • Draag losse of in ieder geval prettig zittende kleding.
  • We dansen op blote voeten, sokken of bijvoorbeeld turnschoenen (naar eigen inzicht).
  • Neem wat water mee om tussendoor te drinken.
Historie (wereldwijd)
Vital Danza (in o.a. Groot Britannië bekend als Vital Development) is voortgekomen uit de Biodanza dat in de jaren zestig is ontstaan vanuit de biologie en menswetenschappen.
Rolando Toro Araneda, een Chileens psycholoog en medisch antropoloog, is de belangrijkste grondlegger van Biodanza. Tijdens zijn werk bij het Centrum voor Medisch Antropologische Studies aan de faculteit Geneeskunde is de systematiek van biodanza bedacht, ontwikkeld en onderzocht. Dit werk zette Rolando Toro in samenwerking met anderen voort toen hij respectievelijk de leerstoel ’Psicologica-del-l-espressione’* bekleedde aan de faculteit van Esthetiek aan de Universiteit van Santiago en de eerste leerstoel Biodanza**. Uitgangspunt was daarbij het gezonde deel van de mens en niet de focus op ziekte of gebrek zoals gebruikelijk vanuit medisch perspectief. Rolando Toro: "Dans was de ideale vorm dat in staat was integratie van lichaam en ziel te bewerkstelligen. Deze ervaring van dansexpressie gaf alle deelnemers een gevoel van geluk, tederheid en kracht." Rolando Toro benutte daarbij reeds opgedane kennis vanuit de antropologie: de dans en beweging als uitdrukking van het leven "de oerbetekenis van dans", evenals inzichten van vele bekende en minder bekende geleerden waaronder Ludwig Binswanger, Wilhelm Dilthey, Charles Darwin, Albert Einstein, Sigmund Freud, Carl Jung, James Hillman, Francisco Varela, Roger Garaudy, Burrhus Frederic Skinner, Maurice Merleau-Ponty en vele anderen (klik hier voor meer informatie).
Tevens formuleerde Rolando Toro het onderliggend theoretisch model waarbinnen responsen van de deelnemers (biodancero’s) en hun nieuwe gedrag pasten.
Rolando Toro definiëerde 5 dimensies om ons genetisch potentieel als mens volledig te benutten en onze behoefte om ons "heel" te voelen: vitaliteit, sexualiteit, creativiteit, affectiviteit en transcedentie. In de biodanza wordt er gewerkt met deze 5 verschillende lijnen/dimensies. Doelstelling van Biodanza is het creëeren van een "vivencia": een intens gevoel van het in het hier en nu zijn met sterk lichamelijke gewaarwordingen. Welke lijnen van vivencia’s precies worden ingezet tijdens een Biodanzaworkshop hangt onder andere af van de ervaring van de deelnemers.
Wetenschappelijk onderzoek sinds het ontstaan van Biodanza toonde tevens de gunstige effecten van deze bewegingsmethodiek op ons lichaam aan: met betrekking tot het immuunsysteem, het zenuwstelsel en het functioneren van diverse organen***.
Vanuit Chili heeft Biodanza zich verder ontwikkeld en verspreid naar andere Zuid-Amerikaanse landen, met behulp van onder meer Patricia Martello. Patricia is door o.a. Rolando Toro Araneda persoonlijk opgeleid en heeft meer dan 30 jaar ervaring met Biodanza. Zij heeft wereldwijd tientallen Biodanzadocenten opgeleid en meegewerkt aan diverse onderzoeken. Zij heeft Biodanzales gegeven in veel landen over de gehele wereld.

In de jaren tachtig werd Biodanza voor het eerst naar Europa gebracht: in Zwitserland waar ook de allereerste school voor Biodanzaleraren in Europa werd opgericht. Hierna volgde introductie in andere Europese landen: waaronder in 1991 in het Verenigd Koninkrijk (door Patricia Martello) en in de latere jaren negentig in Nederland. Na deze introductie zijn er onder de bezielende aanvoering van Patricia Martello in de diverse Europese landen scholen opgericht om Biodanza-docenten op te leiden. Sinds enkele jaren is deze opleiding vernieuwd door integratie van andere reeds bewezen kennis en technieken: Vital Development / Vital Danza.
Ontstaan vanuit de Biodanza wordt er in Vital Development / Vital Danza echter ook gebruik maken van kennis en technieken van andere lichaamsgerichte stromingen zoals Yoga, Tai Chi, cranio-sacraal therapie, sjamanisme of stem- en klankoefeningen.

* letterlijke vertaling: uitdrukkingspsychologie
** de eerdere officiële benaming was deze leerstoel luidde Psychodanza
*** wetenschappelijk onderzoek naar de neurovegetatieve respons heeft aangetoond dat bepaalde oefeningen een regulerend effect hebben op 
     visceraal(inwendig) niveau. Sommige oefeningen activeren het sympathisch-adrenergisch systeem en andere oefeningen het
     parasympathisch-cholinergisch systeem. Aan de andere kant stimuleren sommige oefeningen bepaalde emoties, wat een duidelijk effect
     heeft op de manier waarop mensen zichzelf zien en op de affectieve communicatie met andere mensen.
Biodanza / Vital Danza / Vital Development in Nederland
In Nederland werden in de latere jaren negentig de allereerste workshops Biodanza gegeven door Georgete Gadas, toendertijd een Biodanzaleraar-in-opleiding van de Biodanzaschool in Zwitserland.
Een paar jaar later starten de Biodanzaleraren Patricia Martello, Patrick Horsley en Yoni Vogelius hun Biodanzaworkshops in Nederland. Hierna werd in 2001 door Patricia de eerste opleidingsschool voor Biodanzadocenten in Amsterdam opgericht, waarbij na aanvangsperiode de school mede georganiseerd werd door Nicolet Roelfsema.
In 2009 zijn de eerste leraren Biodanza Vital Development afgestudeerd bij Patricia Martello en Marcelo di Matteo.   Inmiddels heeft de lesmethodiek en onderliggend gedachtengoed zich verder ontwikkeld en wordt er gekozen voor Vital Development of Vital Danza als naamgeving.
Artikelen
Dansen met passie - Interview met Rolando Toro Araneda over Biodanza (Nederlandse vertaling: Wenda Meijerink)
Origineel gepubliceerd in: Kindred Spirit, Vol. 3 no. 8, 1998

Can we dance towards health? door Chris Bateman (Engelstalig)
Origineel gepubliceerd in: South-African Medical Journal, Vol 94(2):76-77, 2004

Psycho-immunological process evaluation of Biodanza door Marcus Stück et al. (Engelstalig)
Origineel gepubliceerd in: Journal of Pedagogy and Psychology (signum temporis / laika zîmes), Vol 2, No 1, 99-113, September 2009

Design: Recati WebDesign